عقايد خاص2 ـ تفسير ـ درس دوم: مرگ و معاد ـ حيات برزخى

وجود ارتباط بين حيات برزخى و حيات مادّى بنابر آيات و روايات

الف) آيات:

1- خداوند متعال در مورد قوم صالح: «فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دارِهِمْ جاثِمِينَ فَتَوَلَّى عَنْهُمْ وَ قالَ يا قَوْمِ لَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ رِسالَةَ رَبِّي وَ نَصَحْتُ لَكُمْ وَ لكِنْ لا تُحِبُّونَ النَّاصِحِينَ؛ «پس زلزله‏اى بر آنان آغاز گرديد تا آن كه همه در خانه هايشان از پاى در آمدند. صالح از آنان روى گردانيد و گفت: اى قوم من از خداى خود ابلاغ رسالت كردم و شما را اندرز دادم ولكن شما ناصحان را دوست نمى‏داريد». «اعراف: 78- 79».

2- درباره قوم شعيب نيز شبيه اين گفت و گو آمده است. «اعراف: آيات 91- 93.»

3- وَ سْئَلْ مَنْ أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رُسُلِنا أَ جَعَلْنا مِنْ دُونِ الرَّحْمنِ آلِهَةً يُعْبَدُونَ؛ «از رسولانى كه پيش از تو فرستاديم باز پرس كه آيا ما جز خداى يكتاى مهربان خداى ديگرى را هم معبود مردم قرار داديم؟».«زخرف: 45»

4- در آياتى سلام بر انبياى گذشته كرده و مى‏فرمايد: «سَلامٌ عَلى‏ نُوحٍ فِي الْعالَمِينَ‏، سَلامٌ عَلى‏ إِبْراهِيمَ‏، سَلامٌ عَلى‏ مُوسى‏ وَ هارُونَ، سَلامٌ عَلى‏ إِلْ‏ياسِينَ‏ و سَلامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ‏».

ب) روايات:

1- پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله: «هر مسلمانى بر قبر برادر مؤمنش عبور كند، در حالى كه او را در دنيا مى‏شناخته و از او سؤال كند، خداوند روحش را برمى‏انگيزد تا جواب او را بدهد.» «الروح، ص 9»

2- از پيامبر صلى الله عليه و آله به ثبوت رسيده است كه مردگان صداى كفش تشييع كنندگان را مى‏شنوند. «الروح، ص 9»

3- ابن قيّم جوزيه: «سلف بر اين مطلب اجماع كرده و به تواتر رسيده است كه شخص مرده، كسانى را كه به زيارتش مى‏آيند مى‏شناسد و از آمدنشان مسرور مى‏شود». «الروح، ص 9»

4- ابن ابى الدنيا از عايشه از رسول خدا صلى الله عليه و آله : «هر كس به زيارت قبر برادر مؤمنش رود و نزد قبرش بنشيند، مرده با او انس مى‏گيرد، و جواب سلامش را مى‏دهد تا هنگامى كه برخيزد و برود». «القبور»

5- از ابى هريره از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله: «هر كس بر قبر شخصى عبور كرده و بر صاحب آن درود فرستد، صاحب قبر، او را شناخته و سلامش را جواب مى‏دهد». «فيض القدير، ج 5، ص 487»

6- بيهقى از سعيد بن مسيّب: ما با على بن ابى طالب عليه السلام داخل قبرستان مدينه شديم. حضرت عليه السلام ندا داد:

5- دارمى از سعيد بن مسيب: در ايام حرّه صداى اذان را در وقت‏هاى نماز از قبر رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‏شنيدم، در حالى كه مسجد از جمعيّت خالى بود. «موسى محمّد على حقيقة التوسل و الوسيله، ص 271»

6- حافظ هيثمى به سند صحيح از ابوهريره از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله: «قسم به كسى كه جان ابى‏القاسم به دست اوست عيسى بن مريم به عنوان امام عمل كننده به قسط و حَكَمِ عادل فرود مى‏آيد؛ وصليب را مى‏شكند، خوك را مى‏كشد، اصلاح ذات البين مى‏كند، كينه و عداوت را از بين مى‏برد و مال عرضه مى‏كند، ولى كسى قبول نمى‏كند. و اگر بر قبر من عبور كند و بگويد: اى محمّد! من او را جواب گويم». «مجمع الزوائد، ج 8، ص 211».