عقايد خاصه ـ درس دوم: درس
درباره سایت
آخرین مطالب
- درس 3. تفسیر موضوعی 1. (خداشناسی) آشنایی با روشهای بررسی آیات
- درس 4. تفسیر موضوعی 1. (خداشناسی) براهین اثبات وجود خداوند
- موضوعات پایان نامه تفسیری حدیثی (1)
- موضوعات پایان نامه تفسیری حدیثی (2)
- موضوعات پایان نامه تفسیری حدیثی (3)
- موضوعات پايان نامه تفسيري ـ حديثي (1)
- موضوعات پايان نامه تفسيري ـ حديثي (2)
- موضوعات پايان نامه تفسيري حديثي (3)
- عقايد خاصه1 ـ ادبيات عرب ـ درس نهم: تقيه
- عقايد خاصه1 ـ ادبيات عرب ـ درس دهم: منع از غلو و اجتهاد
امکانات وب
•تقيه
•يکي از آموزش هاي قرآن اين است که انسان مسلمان عقيده اش را پنهان کند، به طوري که اگر آن را اظهار نمايد، جان يا آبرو يا مالش در معرض خطر قرار بگيرد، و اين عمل در زبان شرع و اصطلاح شرعي تقيه ناميده مي شود.
•همانا جواز تقيه تنها از دليل نقلي برخوردار نيست، بلکه عقل نيز به صحت و لزوم آن حکم مي کند و به آن در شرائط حساس و خطرناک شهادت مي دهد،1. براي اينکه حفظ نفس و مال و آبرو از جهتي واجب و لازم است و 2. از طرف ديگر اظهار عقيده و عمل مطابق اين عقيده وظيفه ي ديني است، ولي زمانيکه اظهار عقيده به خطري بر نفس و مال و آبرو منجر شود؛ و اين دو وظيفه از لحاظ عملي با يکديگر تعارض پيدا کنند، عقل سليم حکم مي کند به اينکه انسان وظيفه ي مهمتر را بر مهم مقدم کند.
•و تقيهدر حقيقت سلاح مستضعفين در مقابل افراد سنگدل قوي است و روشن است زماني که خطر و تهديدي نباشد، انسان عقيده ي خود را پنهان نمي کند، همچنانکه برخلاف عقيده اش عمل نمي کند.
•قرآن کريم در شأن عمار بن ياسر بر سختگيري نکردن هنگام گرفتاري در دست کفار تصريح مي کند.
•عمار براي رهايي و نجات يافتن،کلمه ي کفر را بر زبانشاظهار مي کند، در حاليکه قلب او پر از ايمان و آکنده به اعتقاد صحيح است: «مَنْ كَفَرَ بِاللَّهِ مِنْ بَعْدِ إِيمانِهِ إِلَّا مَنْ أُكْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمانِ: هر كس پس از ايمان آوردن خود، به خدا كفر ورزد(عذابى سخت خواهد داشت) مگر آن كس كه مجبور شده، در حاليکه قلبش به ايمان اطمينان دارد. نحل/106» و در آيه ديگر مي فرمايد: «لا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكافِرِينَ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللَّهِ فِي شَيْءٍ إِلَّا أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقاةً وَ يُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ وَ إِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ: آل عمران/28: مؤمنان نبايد كافران را- به جاى مؤمنان- به دوستى بگيرند؛ و هر كه چنين كند، در هيچ چيز (او را) از(دوستىِ) خدا (بهرهاى) نيست، مگر اينكه از آنان به نوعى تقيّه كنيد و خداوند، شما را از (عقوبت) خود مىترساند، و بازگشتِ (همه) به سوى خداست».
•همانا مفسرين مسلمان اتفاق نظر دارند ـ هنگام ذکر و تفسير اين دو آيه ـ بر اينکه اصل تقيه اصل مشروعي است و کسي که آگاهي دارد ـ هر چند به صورت گذرا ـ بر آنچه در تفسير و فقه اسلامي در اين زمينه آمده، به وضوح مي شناسد که اصل تقيه از اصول اسلامي است و امکان ندارد در مقابل اين دو آيه خود را به ناآگاهي (تجاهل) بزند، و نه عمل مؤمن آل فرعون را در پنهان کردن ايمانش (اظهار بي اطلاعي کند) يا تقيه را به يکباره انکار نمايد.
•و شايسته به ذکر است که آيات تقيه، هر چند در زمينه ي تقيه نسبت به کافر وارد شده است، اما ملاک (که همان حفظ جان و مال و آبروي مسلمان در هنگام حساس و خطرناک است) اختصاصي به کفار ندارد، هر چند موجب شود، شخص عقيده ي خود يا عملش را اظهار کند مطابق آنچه نزد مسلمانان است، به خاطر ترس اين شخص بر خودش يا مالش يا آبرويش يعني احتمال قوي دهد که جانش از سوي مسلمانان در معرض خطر قرار گرفته، او در مقام حکم «تقيه» را اجرا مي کند؛ يعني براي او تقيه از مسلمانان جايز است، همچنانکه براي او تقيه از کفار جايز است، و اين به دليل يگانگي علت و ملاک است و تحقق امري که موجب تقيه شده است.
•و اين همان چيزي است که ديگران به آن تصريح کرده اند، فخر رازي مي گويد:
•همانا مذهب شافعي (رضي الله عنه) مي گويد: اين حالت تقيه بين مسلمين نيز هست، زمانيکه اين حالت شبيه بين مسلمين و مشرکين شود، تقيه براي دفاع از نفس حلال مي شود. و مي گويد: تقيه براي حفظ نفس جايز است و آيا براي حفظ مال جايز است؟ احتمال دارد که حکم در مال نيز جايز باشد، به دليل قول پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم: «حُرْمَةُ مالِ المُسْلِمِ كَحُرمةِ دَمِهِ: حرمت مال مسلمان همچون حرمت خون اوست» و به دليل قول پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم: «مَن قُتِلَ دُون مالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ: کسي که براي مالش کشته شود او شهيد است».
•و ابوهريره گفته: از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم حفظ کردم دو وقت را: اما يکي از آن دو را بين مردم گسترش دادم، و اما ديگري را اگر گسترش دهم، گلويم بريده خواهد شد. (مجبور به تقيه شده ام).
•همانا تاريخ خلفاي اموي و عباسي از ظلم و ستم و تبهکاري و جور پر است.
•پس در اين روزگار شيعه به تنهايي رانده شده نيست، و به دليل اظهار عقايد خود محجور واقع نشده؛ بلکه اين روش را اکثر محدثين اهل سنت در دوره ي مأمون پيموده اند که شيوه ي ايشان در دوران «محنة» خلق قرآن تقيه بود و مأمون را در خلق قرآن و حدوث قرآن بعد از فرمان عمومي (از سوي خليفه) مخالفت نکرد مگر يک نفر که قصه ي آن در تاريخ معروف است. عامه ي محدثين هم از روي تقيه تظاهر به موافقت با حکم خليفه کردند.
برچسب:
نویسنده: بهراد پارسامنش