موضوعات پایان نامه تفسیری حدیثی (2)

اين مطالب از وبلاگ مطالعات حديثي و قرآني با اندکي دخل و تصرف به آدرس http://davariahad.blog.ir استخراج شده است. 

1. کثرت واژه هاي دخيل در سور مکي و مدني و علت يابي آن

(بررسي ميزان و تعداد واژگان دخيل در سور مکي و مدني، مثلا با توجه به اينکه ربيون و رباني که طبق نظر برخي جزء واژه هاي دخيل هستند در مدينه نازل شده اند. بررسي آماري و ريشه يابي)

2. بررسي فضاي نزول آيات مربوط به حجيت خبر واحد

(در صورت حجيت خبر واحد و اثبات آن با توجه به آيات قرآن، در ترتيب نزول آيات توجه شود که چه مساله فرهنگي اجتماعي و يا سياسي باعث شده است که اين آيات نازل شود (غير از سبب نزول)؛ به بيان ديگر علت اينکه خداوند در مکه يا مدينه امر به قبول خبر واحد کرده است چه بوده است؟)

3. محتواي تحدي قرآن

(در بحث تحدي و اعجاز قرآن آيا مي توان گفت که تحدي در قرآن با توجه به عبارات مختلف در هر مورد متناسب با وجهي از اعجاز است؟ مثلا در تحدي به يک سوره وجهي در نظر است که همه سور دارند از جمله فصاحت و بلاغت و در تحدي به ده سوره به وجهي که حداقل يا حداکثر در ده سوره ديده مي شود. در تحدي به کل قرآن مثلا به وجه عدم اختلاف البته اگر بتوانيم عدم اختلاف را به عنوان وجهي از وجوه اعجاز بناميم. در گزارش‌ها از غيب و ساير وجوه نيز اين مساله تبين گردد.)

4. اعجاز علمي قرآن در روايات اهل بيت عليهم السلام

(بررسي موردي نيز مي تواند صورت گيرد، مثلا روايات پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم، امام علي عليه السلام، امام رضا عليه السلام، امام صادق عليه السلام و...)

5. نگاهي دوباره به اعجاز علمي قرآن

(اعجاز علمي قرآن از نوع اعجاز در محتوا و معارف است. همچنين مي تواند از نوع اعجاز در هماهنگي ايات باشد يعني هيچ يک از آيات علمي قرآن با يکديگر اختلافي ندارند؛ علاوه بر هماهنگي با تما علوم قطعي کشف شده توسط بشر تاکنون. فصاحت و بلاغت در اين آيات نيز رعايت شده است يعني اعجاز لفظي هم دارند، اعجاز علمي مي توان از نوع اعجاز بيان گزارش‌ها غيبي قرآن باشد چرا که در آن به نوعي غيب گويي نموده است. آيا مي توان به جاي اعجاز علمي شگفتي هاي علمي را مطرح کرد؟ آيا مطالب علمي قرآن مي توانند به عنوان نشانه اي بر نبوت پيامبر اسلام صلي الله عليه و آله و سلم باشند بدون اعجاز؟ همانند کتب پيامبران پيشين عليهم السلام).

6. ويژگي هاي سور مکي و مدني

( در باب ويژگي هاي مذکور اغلب به ذکر برخي موارد کلي بسنده مي شود در حاليکه به نظر مي رسد اين موارد جامع نيستند به عبارت صحيح تر «دقيق» نمي باشند؛ مثلا در سور مدني از منافقين سخن گفته شده است در حالي که در سوره عنکبوت مکي نيز از آنها سخن گفته شده است؛ يا از علايم سور مکي وجود قصص انبياي قبلي است در حالي که در سوره حج آيات 43 و 44 نيز به اين محور پرداخته اند هرچند بسيار جزئي (وَإِن يُکَذِّبُوکَ فَقَدْ کَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَعَادٌ وَثَمُودُ وَقَوْمُ إِبْرَاهِيمَ وَقَوْمُ لُوطٍ وَأَصْحَابُ مَدْيَنَ وَکُذِّبَ مُوسَي فَأَمْلَيْتُ لِلْکَافِرِينَ ثُمَّ أَخَذْتُهُمْ فَکَيْفَ کَانَ نَکِيرِ) البته برخي از علما به ذکر استثناء ها اشاره کرده اند از جمله يا ايها الناس در همه سور مکي وجود دارد و در سور مدني نيست جز در سوره حج؛ يا در باب قصص انبياء سور بقره و آل عمران را در مستثنيات آورده اند. فرضيه رد نظريه هاي قبلي در باره علايم سور مکي و مدني است و تعيين علايم جديد طبق محتوا؛ که بايد مطابق تفسيرهايي عميقي چون الميزان و تسنيم مکي و مدني بودن سور و راه هاي شناخت آنها مورد توجه اکيد قرار گيرد و علايم جديدي به صورت قطعي؛ و غير قطعي تبيين گردد. عنوان پيشنهادي: الف: علايم شناخت سور مکي و مدني ب: نگرشي دوباره به علايم شناخت سور مکي و مدني ج: علايم شناخت سور مکي و مدني از ادعا تا و اقعيت د: عنوان پيشنهادي پس از مطرح کردن فرضيه و تبيين نتيجه بر پایه نتيجه حاصل ارائه گردد: مثلا محتوا تنها راه تعيين مکي و مدني بودن سور)

7. اعجاز علمي انبياء

(آيا عبارت هاي ذکر شده از انبياء عليهم السلام مي توانند به عنوان اعجاز علمي الهي مطرح شوند؛ مثلا عبارت زير بر گرفته از سخنان حضرت يوسف عليه السلام: قَالَ تَزْرَعُونَ سَبْعَ سِنِينَ دَأَبًا فَمَا حَصَدتُّمْ فَذَرُوهُ فِي سُنبُلِهِ إِلاَّ قَلِيلًا مِّمَّا تَأْکُلُونَ (يوسف: 47)

8. ارتباط جاودانگي قرآن با اعجاز علمي

9. بررسي سير تاريخي و جغرافيايي اعجاز علمي قرآن

(با توجه به قرون متعدد و کتب تفسيري، اين مساله مي توان در زمان حکومت هاي مختلف سياسي مختلف مورد تحليل قرار گيرد همچنين از نگاه جغرافيايي و مناطق مختلف بلاد و کشورها)

10. چگونگي درک اعراب صدر اسلام از آيات سير تطور جنين

اعراب چگونه سير تطور جنين را در آيات قرآن درک مي کردند؟ (وهمچنين ساير محورات پزشکي قرآن را و همچنين محورات مانند اذا البحار سجرت و...)

11. وجوه واژه صلاة در قرآن

(نقد و بررسي وجوهي که در باره صلاة در کتب وجوه و نظاير آمده است ساير واژه هاي قابل بررسي: کتاب، قول و... ).

12. نظاير واژه خويشاوند در قرآن

(رحم، اقرباء، نسب، صهر، عشيرة، اهل، آل، رهط، قوم، عترت و... )

13. نظاير امر، قول، قضا، و شأن

(با توجه به الميزان 170/17 ذيل آيه انما امره اذا اراد شيئا ان يقول له کن فيکون)

14. صفات اخلاقي حيوانات در آيات و روايات

(مثلا للکلب عشر خصال، اکثر عمله السکوت؛ مي توان مبحث را در قرآن هم مورد بررسي قرار داد از طريق معنا شناسي)

15. بررسي علوم تجربي در زمان نزول قرآن

(در شبه جزيره عربستان براي تحليل دقيق تر علوم تجربي در قرآن کريم)

16. عصمت ملائکه

(بررسي عصمت فطرس که در ماجراي تولد امام حسين عليه السلام به آن اشاره شده است.آيا ملائکه معصوم هستند؟ بررسي آيات قرآن در اين زمينه.بررسي روايات در اين زمينه، فرضيه: برخي ملائکه مي توانند اشتباه کنند و فقط ملائکه اي معصومند که جزء ملکوتيان هستند).

17. انسان از ديدگاه شيطان در قرآن

18. انسان سالم از ديدگاه قرآن

(بررسي شاخصه ها از ديدگاه قرآن، انسان سالم از ديدگاه روايات)

19. شاخصه هاي تمدن در قرآن

(تمدن هاي قرآن مورد بررسي و شاخصه هاي تمدن هاي قرآن مورد بررسي قرار گيرد. چه تمدن هاي مثبت و چه تمدن هاي منفي)

20. بررسي تطبيقي اعمال مومنان و کفار در قرآن

( بويژه در مواردي که در کنار هم ذکر شده اند مثلا والذين کفروا اعمالهم کسراب بقيعة يحسبه... )

21. چرايي نامگذاري اقوام به صورت موردي به عنوان نمونه اصحاب کهف و الرقيم

(چرايي نامگذاري و اينکه آيا رقيم ارتباطي به ورقکم هذه در آيه مزبور دارد؟ )

22. جمع‌آوري و سنديابي آيات قرآن و تفسير آن در کلمات امام خميني يا مقام معظم رهبري يا ساير بزرگان

جمع آوري و سند يابي احاديثي که حضرت امام خميني رحمة الله عليه و يا مقام معظم رهبري در سخنراني هاي عمومي خود به آنها استناد کرده اند يا احاديث مورد استفاده شهيد مطهري در سخنراني هاي عمومي ( مانند کتب امالي، بيشتر به صورت کتاب مفيد است نه رساله يا پايان نامه، همچنين ماده اوليه سخنراني مي توانند باشند، البته بررسي موردي آنها مي تواند محور مقاله نيز باشد مثلا حديد تجديد سده اي دين در کتاب ده گفتار شهيد مطهري)

23. راه هاي تثبيت نعمت ها در قرآن و روايات

(مثلا بالاستکانة تثبت النعم )

24.ويژگي هاي يک معلم خوب از ديدگاه قرآن و روايات ( بررسي شاخصه ها)

25. سيستم دفاع روح در برابر گناهان

(سيستم دفاعي بدن از طريق گلبول هاي قرمز خون است حال سيستم دفاع روح در مقابل گناهان چه مکانيسمي دارد؟)

26. اعمال شيطان در عالم نيت

27. عوامل خروج از امت محمد صلي الله عليه و آله و سلم

(چه اموري انسان را از امت محمد صلي الله عليه و آله و سلم جدا مي کند؟ مثلا در روايات داريم: من استخف بالصلاة ...... من غش مسلما .... البته معني خروج ابتدا بايد بررسي شود).

28. ويژگي هاي امام علي عليه السلام در خطبه غدير پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم

29. تاثير ايمان در کلام

(بررسي رفتار شخصيت ها حداقل اين فرضيه را ايجاد مي کند که افراد با ايمان در سخن گفتن متفاوت از بقيه عمل مي کنند)

30. نقش توفيق الهي در کسب علم و نشر آن

31. افتخارات امير مؤمنان عليه السلام (امام علي عليه السلام در نهج البلاغه به چه چيزي افتخار کرده است؟)

32. تاريخ صدر اسلام در نهج البلاغه (همانند جلوه تاريخ در شرح نهج البلاغه ابن ابي الحديد، مسئله براي کتاب خوب است.براي رساله زماني خوب است که به صورت تطبيقي بين ساير کتب تاريخي مورد مطالعه قرار گيرد يا مسئله خاصي استناد دهي گردد)

33. وظيفه عالمان از ديدگاه نهج البلاغه (عالم در نهج البلاغه به چه کسي اطلاق مي شود مثلا در عبارت : اگر خداوند از عالمان اقرار نمي گرفت که .... و تبيين وظايف آنها در قبال خود و ديگران و...)

34. آرزوهاي امام علي عليه السلام (امام علي عليه السلام در نهج البلاغه و ساير احاديث چه آرزويي کرده است؟)

35. جامعيت نهج البلاغه

36. دلايل ماندگاري نهج البلاغه

37. بررسي و نقد شروح نهج البلاغه (بررسي موردي يک شرح)

38. بررسي و نقد ترجمه هاي نهج البلاغه (بررسي موردي)

39. سير تاريخي تدوين کتب پيرامون نهج البلاغه (همانند سير نگارش هاي تاريخي قرآن استاد مهدوي راد)

40. التحقيق في کلمات نهج البلاغه و تفاوت آنها با کلمات قرآن ( همانند کاري که آقاي مصطفوي درباره قرآن انجام داده است. اگر چه موارد مشترک زيادي با قرآن دارد ولي همه واژه هاي نهج البلاغه در قرآن به کار نرفته است و چه بسا برخي واژه هاي معناي متفاوتي نيز داشته باشد. بررسي مورد اخير (تفاوت معاني واژه ها) براي رساله يا مقاله خوب است و مورد اول (التحقيق في کلمات نهج البلاغه) براي کتاب چند جلدي خوب است).

41. رسالت جهاني صحيفه سجاديه همگام با قرآن

42. تشابه هاي محتوايي صحيفه با نهج البلاغه

(در برخي موارد مي تواند بررسي موردي و تطبيقي صورت گيرد مثلا در بحث دعاي باران؛ سوال اصلي اين است که اگر تفاوتي يافيم تبيين شود که اين تفاوت ها از چه مساله اي نشات گرفته است؟ آيا زمان زندگي و شرايط اجتماعي فرهنگي و سياسي زمان اثر گذاشته است؟ مسئله ديگري يا تبيين ديگري از مسئله: بررسي ميزان همراهي امام سجاد و امام علي عليهما السلام با فرهنگ زمانه)

43. صفات بهشتيان و دوزخيان در قرآن و صحيفه

44. اسباب هدايت در قرآن و صحيفه سجاديه

45. راه هاي اصلاح خود در قرآن و صحيفه سجاديه

46. دوستي و محبت در قرآن و صحيفه سجاديه

47. ترس و اضطراب و راه درمان آن در قرآن و صحيفه سجاديه

48. جهاد اکبر در قرآن و صحيفه سجاديه

49. گذشت و جوانمردي در قرآن و صحيفه سجاديه

50. راه هاي کسب رضاي خدا در قرآن و صحيفه سجاديه

51. عمل به وظيفه در قرآن و صحيفه سجاديه

52. راه هاي توبه در قرآن و صحيفه سجاديه

53. راه مقابله با نفوذ شيطان در قرآن و صحيفه سجاديه

54. الطاف خدا به بندگان در قرآن و صحيفه سجاديه

55. آزمايش هاي بشري در قرآن و صحيفه سجاديه (اين محور مي تواند در ساير روايت ها و قرآن نيز تبيين گردد)

56. اوقات فراغت در قرآن و صحيفه سجاديه

57. برکت در قرآن و صحيفه سجاديه

58. وظيفه مسلمان در صحيفه سجاديه و مقايسه آن با قرآن

59. وظيفه دانشجو و طلبه در صحيفه سجاديه

60. روش شناسي تفسير البيان في موافقة الحديث و القرآن علامه طباطبايي

61. روش شناسي تفسير راغب اصفهاني (منظور مزمان آیندهت راغب نمي باشد)

62. طنزهاي بزرگان پيرامون آيات و روايات

(گرد آوري طنزهاي شخصيت هاي مهم مانند شهيد مطهري در آثارش مانند داستان مردي که اغلاط قرآن را تصحيح مي کرد (مجموعه آثار استاد شهيد مطهري، ج27، ص: ) 542 و... مسئله براي کتاب خوب است)/

63. بررسي مباني طنز در اسلام

(مطابق آموزه هاي دين اسلام طنز خوب بر چه مبنايي بايد باشد و چه ويژگي هايي داشته باشد)

64. معنا شناسي «مثل» و واژه‌هاي مترادف

 ( با توجه به الميزان ج 17 ص 167 و 168 ذيل آيه بقادر علي ان يخلق ثلهم )

65. معنا شناسي حسنه و واژه‌هاي مترادف

(با توجه به ايات ربنا اتنا في الدنيا حسنه و في الاخره حسنه (پس حسنه هم دنيوي است و هم اخروي) و توجه به ايه الا الموده في القربي و من يقترف حسنة نزد له ....در سوره شوري )

66. معنا شناسي کلمه و واژه‌هاي مترادف

( با توجه به عبارت هاي انما المسيح کلمه من الله، کلمه لا اله الا الله حصني فمن دخل حصني ... و ساير ايات و روايات مشابه )

67. مباحث معناشناسي در حوزه روايات

(همان مباحثي که در قرآن مورد بررسي قرار مي گيرد در روايات نيز قابل بررسي است چه مباحث مبانيي و چه مصاديق مثلا معنا شناسي حسنه )

68. معنا شناسي ملق و واژه‌هاي مترادف

(با توجه به احاديث : عدة الداعي و نجاح الساعي ؛ ؛ ص81: وَ عَنِ النَّبِيِّ ص لَيْسَ مِنْ أَخْلَاقِ الْمُؤْمِنِ الْمَلَقُ إِلَّا فِي طَلَبِ الْعِلْمِ. الملق بالتحريک: الزيادة في التودد و الدعاء و التضرع فوق ما ينبغي (ص). و اينکه در مفاتيح الحياة به معناي تملق گرفته اند)

69. معناشناسي نبأ و واژه‌هاي مترادف

(با توجه به ساير واژگان هم معنا نظير استفتاء، افتوني، سوالو . و با توجه به تفاوت تعبير خواب از سوي عزيز مصر و زندانيان با توجه به تفسير تسنيم)

70. مراحل اسلام ستيزي آمريکا و اسرائيل و تطبيق آن با دشمنان پيامبر در عصر نزول

(از جمله اين مراحل: قرآن سوزي، حمله به کشورهاي مسلمان، فيلم توهين به ساحت مقدس پيامبر اسلام ؛ نقد و بررسي پيام مقام معظم رهبري به مناسبت قرآن سوزي آمريکا و اسرائيل که فرمودند: اين اقدام کينه توزانه، نه آغاز يک جريان، بلکه يک مرحله از روند طولاني مدتِ اسلام ستيزي به سرکردگي صهيونيسم و رژيم آمريکا است. شهريور 1389)

71. آرزوهاي رهبر معظم انقلاب پيرامون قرآن و کتب روايي

(رهبر معظم انقلاب در سخنراني هاي خود چه آرزوهايي کرده است؟ در کتاب نهج البلاغه از ديدگاه رهبر نمونه اي از آن آمده است که اي کاش من مي توانستم در يکي از اين جلسات بررسي محتوايي نهج البلاغه شرکت کنم و نظر خود را پيرامون مسئلهي خاص از آن ارائه دهم و ... )

72. بررسي ميزان تاثير تفسير الميزان در ثبات پايه ها و ارکان انقلاب اسلامي ايران

73. داشتن فرضيه در مباحث تفسيري يعني همان تفسير به راي

74. نقد ترجمه تفسير (به صورت موردي مثلا تفسير الميزان يا ترجمه مجمع البيان)

75. تاثير شرايط سياسي عصر امام صادق عليه السلام در تفسير قرآن

76. تفاوت تعابير فرعون و ملک

(تسنيم: هر کس از قبطي ها به حکومت برسد به فرعون تعبير مي شود ولي پادشاهان قبلي را فرعون نمي ناميدند بلکه تعبير ملک به کار مي بردند و لذا تورات فعلي در اين زمينه اشتباه کرده است.)

77. بررسي تطبيقي آيات مربوط به عصمت انبياء عليهم السلام در تفاسير فريقين

(بررسي موردي حضرت ابراهيم عليه السلام يا حضرت يوسف عليه السلام يا انبياي بني اسرائيل)

78. بررسي تطبيقي آيات مربوط به تشکيل حکوت انبياء عليهم السلام در قرآن و ساير منابع فريقين و تبيين ويژگي هاي آن حکومت ها و نحوه تعيين حاکم و....

79. ميزان فهم قرآن

(آيا ما موظف هستيم همان مقداري از قرآن را درک کنيم که در عصر پيامبر و نزول درک مي شد؟ آيا تغييري در روايات در مورد مفهوم آيات (و يا مصداق آنها در مراحل اوليه) در زمان ائمه با مرور زمان بوده است؟ بررسي اهل بيت عليهم السلام در مورد تغيير ميزان درک مردم از آيات. اين سوالات در بحث ارتباط قرآن و فرهنگ زمانه و پاسخ به برخي شبهات اعجاز علمي مفيد است)

80. استخراج قواعد تفسيري از تفسير اثري (به صورت موردي مثلا تفسير طبري)

81. استنادات پيامبر به قرآن در خطبه غدير

(تفسير آيات، تطبيق موارد، شيوه پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله و سلم و...)

82. چرايي تکذيب انبياء عليهم السلام در قرآن ( بررسي دلايل اعتقادي، رفتاري و اخلاقي منکران و تکذيب کنندگان انبياء عليهم السلام)

83. احتجاج حضرت زينب سلام الله عليها به آيات قرآن پس از شهادت امام حسين عليه السلام

(بحار الانوار ج45، ص 133)

84. طول عمر در قرآن و راه هاي کسب آن در قرآن و روايات

85. بررسي دعاهاي ختم و شروع کار قرآن

(بررسي تطبيقي محتوا بين شيعه و اهل تسنن مبحث جداگانه مي تواند باشد)

86. ثمرات ايمان و استقامت

(ان الذين قالوا ربنا الله ثم استقاموا .... که در يک آيه فلا خوف عليهم آمده و در يک آيه تنزل عليهم الملائکة)

87. اختلاف امت در قرآن و روايات

(اصل اختلاف که در روايتي داريم اختلاف امتي رحمة و در آيه اي داريم: و لو شاء الله لجعلهم امة واحدة و لکن يدخل من يشاء في رحمته (شوري: 8) ساير موارد اختلاف در قرآن و امت واحده بودن نيز تحليل گردد).

88. بايد ها و نبايد هاي نخبگان سياسي

89. معنا شناسي واژه دعا

90. مديريت زمان در قرآن و احاديث

91. مقاصد سور و اثر آن در فهم تفسير (ر.ک. مقاصد السور و اثر ذلک في فهم التفسير تاليف شيخ صالح آل شيخ)

92. ديدگاه هاي جامعه شناختي علامه طباطبايي در الميزان (ر.ک. ترجمه الميزان ج13، ص 109 و 118)

93. نقد و بررسي عرفان هاي نو ظهور با آيات قرآن (بررسي موردي)

94. بررسي آيات مشابه قرآن

(ر.ک. کشف المعاني في المتشابه من المثاني، بدر الدين بن جماعة)

95. نقدهاي علامه طباطبايي بر سبب نزول ها

(با توجه به اينکه علامه براي سبب نزول ظاهرا توجه چنداني نکرده و داراي نقشي در تفسير نمي داند)

96. تأثير گذاري بر مخاطب

(روش ها و موانع و ... با توجه به آيات قرآن)

97. چرايي و چگونگي تصديق کتب آسماني پيشين در قرآن کريم

(ر.ک. تصديق القرآن الکريم للکتب السماويي و هيمنته عليها تاليف ابراهيم عبدالحميد السلامة)

98. روش جمع روايات متناقض يا تناقض نما در الميزان

99. تفاوت روايات تطبيقي با روايات تفسيري در الميزان

(بررسي معيار اين انتخاب و تفکيک، براي نمونه ترجمه الميزان ج 13، ص 57)

100. شب و ارزش آن در قرآن

سوالات متداول

موضوعات پايان نامه تفسيري ـ حديثي (2) چیست؟

در این مطلب اطلاعات، جزئیات و نکات مرتبط با موضوعات پايان نامه تفسيري ـ حديثي (2) بررسی شده است.

چرا موضوعات پايان نامه تفسيري ـ حديثي (2) اهمیت دارد؟

این موضوع به دلیل اطلاعات و کاربردهای مرتبط، مورد توجه کاربران قرار گرفته است.

مهم‌ترین نکات درباره بررسي چیست؟

جزئیات مهم و نکات قابل توجه درباره بررسي در متن مقاله بررسی شده است.